หนังสือ,วรรณกรรม,วัฒนธรรม,ศิลปะ,เทคโนโลยี และจิปาถะ

วรรณกรรมนิราศฯ : คู่มือชั้นดีเพื่อศึกษานิราศ โดย ดร.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร

ผมได้หนังสือ วรรณกรรมนิราศ : การศึกษาเพื่อประเทืองปัญญาเชิงท่องเที่ยว เล่มนี้มานานนับปีแล้ว โดยสั่งซื้อจากผู้เขียนคือ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร อาจารย์สาขาวิชาภาษาไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม หรืออีกบทบาทหนึ่งคือนักเขียนเรื่องสั้นฝีมือดี นามปากกา “ทัศนาวดี” ซึ่งผมตั้งใจจะเขียนถึงหนังสือเล่มนี้อยู่นาน แต่ยังไม่สบโอกาสสักทีเนื่องจากยังไม่ได้อ่าน ทีนี้ พอมีจังหวะก็ อ่านอย่างสนุก โดยใช้เวลาไม่นานนัก แรกก็อ่านสลับกับเล่มอื่นปรากฏว่าต่อมาต้องอ่านเล่มนี้เพียวๆ เพราะอ่านสนุก

วรรณกรรมนิราศ : การศึกษาเพื่อประเทืองปัญญาเชิงท่องเที่ยว อ่านชื่อแล้วชวนให้นึกถึงหนังสือข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวซึ่งมีจุดมุ่งหมายในเชิงเศรษฐกิจ โดยอาศัยการจัดโปรแกรมท่องเที่ยวตามรอยนิราศ แต่จริงๆ แล้ว ไม่ได้มีจุดมุ่งหมายนั้นเป็นหลัก เพราะมีข้อเสนอในการศึกษาเพื่อนำไปใช้ในการเพิ่มมูลค่าเชิงท่องเที่ยวเพียงบทเดียวเท่านั้น ซึ่งหากนำไปดัดแปลง ปรับใช้ ก็เข้าใจว่าจะได้ประโยชน์ในทางนั้นอย่างไม่ต้องสงสัย

หนังสือเล่มนี้ โดยเนื้อหาหลัก แท้จริงแล้วเป็น “คู่มือ” ในการเรียนรู้ ศึกษา วรรณกรรมนิราศที่มีอยู่แล้วในวรรณกรรมไทย รวมถึงข้อแนะนำการเขียนวรรณกรรมนิราศอย่างพร้อมมูล มีตัวอย่างวรรณกรรมนิราศทั้งสมัยก่อนและสมัยปัจจุบัน ซึ่งมีวรรณกรรมนิราศของผู้เขียนคือ ผศ.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร ให้เป็นตัวอย่างศึกษา

เนื้อหาของหนังสือ ครอบคลุมความรู้เกี่ยวกับวรรณคดีทั่วไปและวรรณกรรมนิราศ โดยบทที่หนึ่งได้ให้ความรู้เรื่องวรรณคดี ความหมายของวรรณคดี วรรณกรรม วรรณศิลป์ ประเภทและคุณค่าของวรรณคดี รวมถึงรายละเอียดของวรรณกรรมนิราศ ซึ่งอาจารย์สุทัศน์ได้รวบรวมความร็เกี่ยวกับนิราศไว้ละเอียดมาก ทั้งลักษณะและความหมายของวรรณกรรมนิราศ ที่สำคัญที่สุดในส่วนนี้ก็คือ การแยกประเภทของนิราศซึ่งมีเกณฑ์การแยกหลายเกณฑ์ ทั้งเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถานซึ่งมี 7 ประเภท และนักวิชาการอีกหลายท่านก็มีการแบ่งประเภทแตกต่างกันไป รวมถึงประเภทนิราศแท้และนิราศสมมติ ซึ่งทำให้เกิดความเข้าใจนอกขอบเขตของตำราเรียนในหลักสูตรการศึกษาปกติออกไปอย่างกว้างขวาง

……….
วรรณกรรมนิราศ : การศึกษาเพื่อประเทืองปัญญาเชิงท่องเที่ยว หนังสื่อวิชาการว่าด้วยเรื่องนิราศที่มีรายละเอียดครอบคลุมวรรณกรรมนิราศทุกแง่มุม โดย ผศ.ดร.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
……….

ในบทที่สอง อาจารย์สุทัศน์ได้รวบรวมข้อมูลนิราศในสมัยก่อนไว้ครบครัน ในหัวข้อ “พัฒนาการของวรรณกรรมนิราศ” ตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงรัตนโกสินทร์ในสมัยรัชกาลที่เจ็ดก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครอง โดยยกตัวอย่างบทเด่นๆ ของนิราศเรื่องสำคัญๆ มาเป็นตัวอย่างในการศึกษา วิเคราะห์ ทำความเข้าใจ และในบทที่สามเสนอวรรณกรรมนิราศในสมัยปัจจุบัน โดยยกตัวอย่างนิราศเรื่องเด่นๆ มาศึกษา เช่น นิราศรอบโลก ของ แสงทอง นิราศเกาหลี ของ พลเรือตรีจวบ หงสกุล ลำนำภูกระดึง ของ อังคาร กัลยาณพงศ์ นิราศแม่ ของ ยงค์ ยโสธร เป็นต้น ทำให้เห็นภาพรวมของวรรณกรรมนิราศตั้งแต่สมัยเริ่มต้นคือ ต้นสมัยอยุธยามาจนถึงปัจจุบัน ถือได้ว่าเป็นประวัติวรรณกรรมนิราศฉบับย่อก็ว่าได้

ในบทที่สี่ เสนอแนวทางการศึกษาวรรณกรรมนิราศเพื่อประเทืองปัญญารมณ์ โดยมีประเด็นหลักคือ การศึกษาเนื้อหาของนิราศ และ การศึกษาศิลปะการใช้ภาษาเชิงสุนทรียศาสตร์ของนิราศ ในส่วนนี้ อาจารย์สุทัศน์ได้ให้ความรู้เรื่อง “รสของวรรณคดี” แบบต่างๆ เพื่อให้นำมาเป็นเครื่องมือในการศึกษาเพื่อให้เข้าถึงคุณค่าความหมาย ความไพเราะของวรรณกรรมนิราศ ส่วนในบทที่ห้า ได้เสนอเรื่อง “การแต่งนิราศเพื่อประเทืองปัญญารมณ์” แน่นอนว่า เป็นข้อแนะนำในการแต่งวรรณกรรมนิราศ รวมถึงยกตัวอย่างของนิราศเรื่องสำคัญๆ มาให้ศึกษาด้วย และบทที่หกเป็นเรื่อง “สารัตถะวรรณกรรมนิราศเพื่อเพิ่มคุณค่าและมูลค่าการท่องเที่ยว” เป็นการแนะนำเรื่องการใช้ประโยชน์จากสถานที่สำคัญๆ ที่กล่าวถึงในนิราศเรื่องต่างๆ ในเชิงท่องเที่ยว ซึ่งจะเป็นการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจขึ้นมาอีกโสดหนึ่งด้วย

……….
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร ผู้เขียนหนังสือเรื่อง วรรณกรรมนิราศ : การศึกษาเพื่อประเทืองปัญญาเชิงท่องเที่ยว อันเป็นตำราด้านวรรณกรรมนิราศที่สมบูรณ์ดียิ่งเล่มหนึ่ง
……….

นอกจากนี้ยังมีภาคผนวกซึ่งมีอยู่สามภาค โดยภาคแรก เป็นรายชื่อนิราศที่รวบรวมไว้ตั้งแต่ยุคสมัยเริ่มแรก ยุคกรุงศรีอยุธยาจนถึงสมัยปัจจุบัน ส่วนภาคผนวกสองเป็นตัวอย่างนิราศฉบับเต็มเรื่อง ได้แก่ นิราศภูเขาทอง ของ สุนทรภู่ โคลงนิราศนรินทร์ ของ นายนรินทร์ธิเบศร์(อิน) ภาคที่สามเป็นนิราศของผู้เขียนคือ ผศ.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร ในนามปากกา “สายวลี คำวิไล” ได้แก่ นิราศเมืองย่าโม, นิราศอเมริกา และ นิราศภูเรือ

กล่าวโดยสรุป “วรรณกรรมนิราศ : การศึกษาเพื่อประเทืองปัญญาเชิงท่องเที่ยว” เป็นคู่มือการศึกษาและหลักปฏิบัติวรรณกรรมนิราศฉบับสมบูรณ์ โดยมีทั้งภาคความรู้และภาคปฏิบัติ เหมาะเป็นอย่างยิ่งแก่ผู้สนใจอ่านและสร้างงานวรรณกรรมนิราศ และที่ยิ่งไปกว่านั้นก็คือ เหมาะเป็นคู่มือของนักเรียนนักศึกษาที่เน้นการเรียนภาษาและวรรณคดีไทย ครูภาษาไทยในโรงเรียน อาจารย์วรรณคดีในมหาวิทยาลัย กวีและนักกลอนผู้ที่ไม่อิ่มในความรู้ ซึ่งหนังสือเล่มนี้ทำให้ผมได้รู้เกี่ยวกับนิราศเพิ่มขึ้นมากมายหลายประเด็น หลายแง่มุม เมื่ออ่านจบรอบแรกแล้ว ครั้งต่อไปจะเลือกอ่านเฉพาะบท เฉพาะตอน ที่สนใจสงสัย ก็ย่อมจะได้ประโยชน์อย่างที่นึกไม่ถึง

นับว่า ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร ได้สร้างคุณูปการใหญ่หลวงให้แก่วงวิชาการวรรณคดีและวรรณกรรมศึกษา ที่ได้เขียนตำราเล่มนี้ขึ้นมา ผมคงไม่สามารถกล่าวอะไรได้มากไปกว่าคำว่า ขอขอบคุณอาจารย์เป็นอย่างสูงที่ได้ทุ่มเทแรงกายแรงใจแรงปัญญาในการเขียนตำรานี้ขึ้นมา ซึ่งจะยังประโยชน์แก่วงการศึกษาอย่างมหาศาลมิอาจประเมินค่าได้ ขอขอบพระคุณจากใจของนักเรียนครูพักลักจำคนนี้ครับ.

2 Comments to วรรณกรรมนิราศฯ : คู่มือชั้นดีเพื่อศึกษานิราศ โดย ดร.สุทัศน์ วงศ์กระบากถาวร

  1. ขจร เลี่ยมรัตน์ พูดว่า:

    ขอขอบคุณครับสำหรับความรู้ที่มอบให้ สำหรับครูผู้รู่น้อยด้านการศึกษาเพียงวุฒิป.กศ.ชั้นสูงวิชาเอกภาษาไทย วิทยาลัยครูนครราชสีมา กาตศึกษาภาคค่ำนุ่นสุดท้ายเมื่อปี 2522 ครับ ต้องซื้อมาอ่านอย่างแน่นอน แม้กันยายน 2561นี้จะเกษียณอายุราชการแล้วก็ตาม แต่การศึกษานั้นศึกษาได้ตลอดชีวิต หากใจปรารถนา

    • Kosol Anusim พูดว่า:

      ขอบพระคุณมากครับ เล่มนี้ดีจริงๆ อาจารย์สุทัศน์ท่านเป็นทั้งนักวิชาการทั้งกวีและนักเขียน เรียกว่าพร้อมทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ งานจึงครบถ้วนรอบด้านครับ

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *