หนังสือ,วรรณกรรม,วัฒนธรรม,ศิลปะ,เทคโนโลยี และจิปาถะ

ราชนีติ

now browsing by category

ศึกษาคัมภีร์ราชนีติ ของอินเดีย ในประเด็น วิถีพระราชามรรคาผู้นำ

 

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (7)

เมื่อตอนที่แล้ว ได้ศึกษาคาถาบทที่ 32-35 ซึ่งสรุปความได้ว่า เป็นธรรมแห่งการเอาชนะแผ่นดินทั้งปวง เป็นการชนะด้วยปัญญา ด้วยสร้างประโยชน์แก่มหาชน ไม่ใช่การเอาชนะด้วยกำลังแต่อย่างใด ดังที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงชนะด้วย “ศาสตร์พระราชา” ซึ่งได้รับการยอมรับและนำไปใช้จากประเทศต่างๆ ในโลก

คราวนี้ เราจะได้ศึกษาคาถาบทต่อๆ ไปพร้อมกัน ดังนี้

คาถาบทที่ 36 พระเจ้าอยู่หัวทรงวิทยาคุณ มีพระปรีชาชาญฉลาด ทรงเฉียบแหลม ปราศจากความริษยา ทรงคบหาสมาคมกับครู พระเจ้าอยู่หัวพระองค์นั้น ย่อมทรงบรรลุถึงยศอันไพบูลย์
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (6)

ในตอนที่แล้ว ได้กล่าวถึงคาถาบทที่ 22-31 ซึ่งมีประเด็นสำคัญอยู่สองเรื่อง คือ “รู้จักย่ำยีข้าศึกให้พินาศ” กับ ““พระเจ้าอยู่หัวต้องทรงแต่ดี ประกอบด้วยคุณมีสัมพันธมิตรเป็นต้น” รายละเอียดเป็นเช่นไรขอเชิญย้อนกลับไปอ่านได้ในตอนที่ 5 ดังกล่าว ในตอนที่ 6 นี้จะได้ศึกษาคาถาบทต่อๆไป ประกอบด้วย

คาถาบทที่ 32 พระเจ้าอยู่หัว ต้องทราบวิธีทำลายข้าศึก ทรงชำนะความโกรธเสียได้ ไม่มักได้ ไม่มัวหลับ ไม่เกียจคร้าน มีพระทัยเผื่อแผ่ ทรงสั่งสอนคนโง่ให้เป็นฉลาดได้

คาถาบทที่ 33 พระเจ้าอยู่หัว ต้องดำรงพระองค์มิให้หลงลืม ไม่ทรงทำยุคเข็ญให้กับเขตแคว้น ทรงเป็นที่รักใคร่ของประชาชน ทรงเป็นที่นิยมนับถือของสัตบุรุษ ทรงทราบกาลเทศะ ทรงประกอบด้วยธรรม 7 ประการ

คาถาบทที่ 34 พระเจ้าอยู่หัว ต้องทรงรู้จักพระดำรัสที่จะตรัสในวาจาว่าควรอย่างไร ทรงฉลาดในอุบาย ทรงสอบสวนในข้อสงสัย ทรงยินดีในทานและศีล ทรงปราศรัยก่อนด้วยดี
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (5)

ใน ตอนที่ 4 ที่ผ่านมา กล่าวถึงคาถาราชนีติบทที่ 9-21 ซึ่งเป็นคำแนะนำการเลือกคนมาทำงานในตำแหน่งต่างๆ สรุปเป็นหลักการได้ว่า การเลือกคนมาทำงานนั้น ต้องเลือกเอาคนที่มีความสามารถตรงกับตำแหน่งงานที่ให้รับผิดชอบ ฝรั่งว่า put the right man on the right job หรือไทยว่า “ใช้คนให้ถูกกับงาน” จึงจะทำให้งานของพระราชา หรือผู้นำประเทศ ผู้นำองค์กร ผู้นำทางสังคม ที่นำหลักการนี้ไปใช้ดำเนินไปในทิศทางที่กำหนดไว้จนบรรลุเป้าหมายในที่สุด
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (4)

ใน ตอนที่ 4 ได้กล่าวถึงคาถาบทที่ 2-9 ซึ่งเสนอแนวทางกว้างๆ ถึงคุณสมบัติของคนที่จะมาเป็นข้าเฝ้าหรือคนทำงานของพระราชา ฉบับนี้ จะเสนอคุณสมบัติของผู้ที่สมควรทำงานในตำแหน่งต่างๆ ที่พระราชาต้องทรงเสาะหามาประจำการในราชสำนัก เพื่อทำงานบริหารราชการแผ่นดินให้เป็นไปด้วยดี ได้แก่
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (3)

ตอนที่แล้วกล่าวถึงจุดมุ่งหมายของการเขียนราชินีติขึ้นในคาถาบทที่ 1 ว่า “เพื่อประโยชน์ทันตา เพื่อเพิ่มพูนความรู้ในการขยายพระราชอาณาจักร” ซึ่งได้อภิปรายไปแล้ว

คาถาบทที่ 2-27 เป็นแนวทางในการคัดเลือก “ข้าเฝ้า” ให้ทำงานในตำแหน่งต่างๆ และการปกครองดูแลข้าเฝ้าเหล่านั้น หากเทียบใจปัจจุบันก็คือ การแต่งตั้งและบริหารงานบุคคลในองค์กร นั่นเอง
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (2)

“ราชนีติ ศาสตร์สำหรับพระราชา อันยังประโยชน์เห็นทันตาให้สำเร็จ ข้าพเจ้าจะกล่าว เพื่อเป็นเครื่องเพิ่มพูนความรู้ ในการย่ำยีแคว้นผู้อื่นฯ” (เสฐียรโกเศศ)
“ข้าพเจ้าจะแสดงราชนีติ ที่เห็นประโยชน์ทันตา เพื่อเพิ่มพูนความรู้ ในการขยายพระราชอาณาจักร” (นายทอง หงส์ลดารมภ์)

ข้างบนนั้นคือคาถาบทแรกของ ราชนีติ สำนวนแปลเทียบเคียงกันของ เสฐียรโกเศศ กับ นายทอง หงส์ลดารมภ์ ตามลำดับ อันแสดงให้เห็นถึงจุดมุ่งหมายของการใช้ประโยชน์จากหลักการที่มีในราชนีติ

เป็นที่น่าสังเกตว่า ผู้แปลทั้งสองท่าน ใช้ถ้อยคำในวรรคสุดท้ายค่อนข้างแตกต่างกัน นั่นคือ “ในการย่ำยีแคว้นผู้อื่น” กับ “ในการขยายพระราชอาณาจักร”
Read More

ราชนีติ : วิถีพระราชามรรคาผู้นำ (1)

พระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี เป็นที่รับรู้ไปทั่วโลก ด้วยพระราชกรณียกิจที่ทรงปฏิบัติอันยังประโยชน์แก่พสกนิกรชาวไทยนั้น มีมากมายมหาศาลเกินกว่าจะวัดได้ด้วยดัชนีชี้วัดใดๆ ในโลกนี้ เป็นที่ประจักษ์แก่สายตามชาวโลกมาตลอดรัชสมัยของพระองค์ จึงทรงได้รับการยกย่องและทูลเกล้าถวายรางวัลจากองค์กรต่างๆ เป็นอันมาก สิ่งที่พระองค์ทรงคิดและทรงปฏิบัตินั้น ไม่เพียงแต่ยังประโยชน์แก่พสกนิกรชาวไทยของพระองค์เท่านั้น หากแต่ยังประโยชน์แก่
Read More